راه اندازی موزه علم وصنعت تاسیسات در ایران

نویسنده: مهندس مزدک صدری افشار

چرا باید موزه علم و صنعت تاسیسات داشــته باشــیم؟

        بیاییــد نمونــه ای واقعــی را دربــاره ایــن پرســش واکاوی کنیــم: اکنــون ضریــب نفــوذ گازطبیعــی در شــهرهای ایــران نزدیــک بــه 98 % و جایگزیــن دیگــر ســوختها شــده اســت. بــه همیــن ســبب بیشــتر نوجوانــان کشــور نفت خیــز مــا کــه چهارمیــن دارنــده منابــع نفــت در دنیاســت فــراورده ای بــه نــام نفــت ســفید یــا نفــت چــراغ را نمی شناســند و آن را ندیده انــد و حتــی بــا وسیله هایی مانند چراغ روشنایی نفت سوز مثل گردســوز یــا المپــا یــا چــراغ نفتــی خوراکپــزی آشــنایی ندارنــد و نمــی داننــد کــه در گذشــته نه چنــدان دور (کمتــر از 15 تــا 20 ســال پیــش) حتــی در برخــی از مناطــق شــهرها از چراغ هــای خوراک‌پــزی یــا اجاق هــای نفت ســوز بــرای پخت و پــز اســتفاده می کردنــد یــا دارای آبگرمکن هــای نفتــی بوده انــد. هنــوز هــم در برخــی روستاهای دوردست و سخت گذر، بخچال های نفتی و رادیو های نفتی کار می کنند. در حالی که شاید مهندسان مجرب نیز طرز کارشان را نمی دانند.

        باگذشــت زمــان جوانــان، میانســالان وکهنســالانمان دیگــر نفــت ســفید و برخــی از فراورده هــای آن را نخواهنــد شــناخت و تجهیزاتــی کــه بــا ایــن نــوع ســوخت کار می کردنــد نیــز بــه فراموشــی ســپرده خواهدشــد. هنــوز بســیاری از صاحبــان حرفــه تأسیســات، دســتگاه‌های گرمایشــی نظیــر بخاری هــا و آبگرمکن‌هــای کاربراتــوری نفتــی، رادیاتورهــای چدنــی یــا کنوکتورهــای قدیمــی ، برخــی دیگهــا وکوره هــای هــوای گــرم را ندیده انــد. بنابراین ممکن اســت رفته رفته بســیاری از دســتاوردهای گذشــته ولــی پرکاربــرد بشــر  بــرای حاضــران و آینــدگان ناشــناس باقــی بمانــد. امــا  بــا آنکــه بــا گذشــت زمــان و پیشــرفت فناوری هــا، کم کــم شــمار بســیاری از دســتگاه ها ، وســیله ها، فناوریهــای ســاخت و عملکــرد آنهــا از گردونــه کار خــارج می شــوند ولــی گاهــی ممکــن اســت ایــن فناوری هــا پــس از گذشــت زمــان دوبــاره بــه کار آمــده یــا بــا فناوریهــای نــو تلفیــق شــده یــا بنوعــی دیگــر بهینــه شــده دوبــاره  و اســتفاده شــوند.

        آگاهــی از فناوری هــا، تجهیــزات و وســایل گذشــته، مــی توانــد نســل امــروز را در ابــداع و اختــراع دســتگاهها و فناوری هــای نــو و پیشــرفته در آینــده یــاری دهــد. هنــوز برخــی نامهــای تجــاری تاسیســاتی بــه جــای نــام همگانــی وســایلی کــه مــردم نخســتین بــار بــا آن آشــنا شــدند  بــه کار بــرده مــی شــوند ماننــد؛ دئوتــرم (آبگرمکــن نفتی)، زنت (پکیج هواساز تبخیری یا همان make up air unit) یا برخی تولید کنندگان از مرغوبیت طراحی و ساهت بعضی از انها استفاده می کنند مانند؛ پمــپ طــرح بِلَند گاســت (Bell&Gosset) یــا پمــپ طــرح بوفالــو (Bufallo) یــا و مشــعل طــرح ری (Ray) و ایــن دیــدن اینهــا بــرای جوانترهــا کــه شــاید ســاخت اصلــی ایــن تجهیــزات را ندیــده باشــند خالــی از لطــف نخواهــد بــود. یــک مــوزه ویــژه صنعتــی جــدای از پیشــ‌داروی ها ، حــب و بغضهــا و مســائل تجــاری، تاریخچــه ملــی و بین المللــی یــک علــم و صنعــت را واکاوی و جســتجو کــرده در معــرض اســتفاده همــگان قــرار می دهــد. شــاید کمتــر کســی بدانــد کــه یکــی از نخســتین کســان دارای پروانــه ثبــت اختــراع یخچالهــای جذبــی آمونیاکــی آلبــرت اینشــتین بود. یا چیلر جذبی در 1939 توسط متخصصــان شــرکتی آمریکایــی اختــراع شــده بــود کــه پژوهشــهای فنــی و تولیــد خــود را در دهــه 40 کامــل کــرد و بــه پشــتوانه ده هــا مختــرع نابغــه خــود پــس از جنــگ جهانــی دوم تا اواخــر دهــه 50 میلادی اولیــن انــواع چیلرهــای جذبــی آبگــرم ، بخــار و شــعله مســتقیم را کــه نیــازی بــه پمــپ و بــرق نداشــتند را بصــورت تجــاری روانــه بــازار کــرده بــود. ده هــا دســتگاه از آنهــا هــم وارد ایــران شــده و تــا همیــن ســالهای پیــش در حــال کار بودنــد. درحالــی کــه امــروز اثــر کمــی از ایــن اخبــار در تاریخچــه تبریــد بیــن المللــی باقــی مانــده اســت. مطالعات نگارنــده نشــان می دهــد کــه تقریبــا همــگان چــه در ایــران و چــه خــارج، شــرکت آمریکایــی کریــر را مبــدع چیلــر جذبــی آبــ داغ و بخــار و شــرکت ژاپنــی یازاکــی را نخســتین پیشــگام تولیــد چیلر های جذبی شعله مستقیم می دانند اما مدارک

        مســتندی در دســت هســت کــه 20 ســال پیــش از آن در آمریــکا ایــن دســتگاه ها تولیــد شــده بودنــد. همچنیــن در اویــل دهــه 70 میــالدی بــا بــروز بحــران انــرژی ، صدهــا دســتگاه چیلــر خورشــیدی در آمریــکا نصــب شــده بــود کــه بــرای امروزی هــا باورناپذیــر اســت.

اگــر بــه عکســهای کولرهــای پنجــره ای ســاخت دهــه 50 میلادی(70 ســال پیــش) بنگریــد ازجذابیــت طراحــی صنعتــی و جمــع وجــور بــودن آنهــا شــگفت زده مــی شــوید. از طرفــی گاهــی ادعــا می شــود دســتگاه هایی بــرای اولیــن بــار در ایــران اختــراع شــده اند امــا درســت نیســت و بــه جــای آن دســتگاههایی کــه واقعـا اختــراع ایرانیــان اســت و دنیــا از آن بــی خبــر اســت بــه یــاری بخــش تحقیقــات چنیــن مــوزه ای می توانــد مــورد شناســایی و روشــنگری قرارگیرنــد.

جلوگیــری از نابــودی و از بیــن رفتــن تأسیســات و تجهیــزات

        بســیار دیــده شــده کــه ســاختمانی از دیــدگاه معمــاری و مصالــح بــه عنــوان میــراث فرهنگــی و اثــر ملــی شــناخته شــده اســت امــا تأسیســات آن را بــاز کــرده و تعویــض ونوســازی کرده انــد. در حالــی کــه تأسیســات ســاختمان، خــود نیــز چــه از دیــدگاه طراحــی و چــه از دیــدگاه تجهیــزات مصرفــی، دارای همــان قدمــت ســاختمان بوده انــد و آنهــا نیــز بایــد مــورد حمایــت یــا مرمــت قــرار گرفتــه یــا بــرای تأسیســات جدیــد از ســامانه دیگــری کــه دارای ظاهــر ســامانه پیشــین اســت اســتفاده می کردنــد.

        همچنیــن نوســازی هــزاران ســاختمان تجــاری، اداری، مســکونی، عمومــی و صنعتــی در کشــور کــه باعــث فــروش شــمار بســیاری کالای تأسیســاتی آنهــا بــه قیمــت قراضــه و اســقاط و بــه ســود بازیافــت کننــدگان فلــزات تمــام شــده در حالــی کــه بســیاری از آنهــا ارزش نمایشــی داشــتند. بدبختانــه در دو دهــه گذشــته بســیاری از کارخانــه هــای بســیار قدیمــی نســاجی و غیــره تخریــب شــده انــد کــه دارای تجهیــزات ارزشــمند بــرای مــوزه تاسیســات بودنــد و بــه قیمــت قراضــه و بازیافــت فروختــه شــده اند.

جذابیت ها و کارکردهای موزه

        ایــران کشــوری اســت دارای اقلیم هــای گوناگــون و همــه نــوع دســتگاه های تاسیســاتی در آن اســتفاده می شــود. کارخانه هــا نیــز بــرای فرایندهــای خــود تاسیســات و تجهیــزات گوناگونــی دارنــد . از ســوی دیگــر تــا پیــش از آغــاز دهــه 60 خورشــیدی، ایــران کشــوری بیشــتر وارد کننــده بــود تــا تولیــد کننــده و اجنــاس تأسیســاتی از کشــورهایی چــون: ایــالت متحــده، آلمــان، انگلیــس، ایتالیــا، اســپانیا، ژاپــن، دانمــارک، ســوئد، ســوییس، فرانسه و کشورهای مهم صنعتی دیگر وارد می شدند.

       پس از انقلاب برخی محصولات اروپای شرقی و بویژه در 25 ســال گذشــته خیــل عظیــم کالاهـای تاسیســاتی ســاخت خــاور دور یعنــی چیــن و کــره جنوبــی، تایلنــد و ... نیــز بــه آنهــا افــزوده شــد.

       تفــاوت وارداتــی بــودن و تولیــدی بــودن پیــش و پــس از انقــلاب نیــز بایــد در مــوزه تاسیســات بعنــوان تاریــخ دیــداری بــه چشــم آیــد.

        بــه همیــن ســبب اســت همیــن دســتگاه های گوناگــون وارداتــی و ســاخت ایــران باعــث گیرایــی و غنــای مــوزه ایــران خواهــد بــود و شــاید در کمتــر کشــوری چنیــن تنوعــی دیــده شــود.

        همچنیــن ایــن مــوزه محلــی بــرای آمــوزش هنرجویــان و دانشــجویان رشــته تاسیســات نیــز خواهــد شــد و می تــوان دســتگاه های آموزشــی نیــز در آن گنجانــد.

موزه ای برای آیندگان

        بســیاری از گذشــتگان و مفاخــر پیشــین مــا ایرانیــان، دســت بــه کارهایــی زده انــد کــه شــاید تــا قــرن هــا پــس ازخــود کســی اهمیــت کار آنهــا را درک نکــرد ولــی جامعــه بشــری امــروز از آنهــا بســیار اســتفاده می کنــد. شــاید مــوارد نمایشــی کهنــی از علــم و صنعــت تاسیســات فعــال بــرای نمایــش وجــود نداشــته باشــد (گرچــه بــه نظــر نگارنــده ایــن طــور نیســت) امــا اگــر مــا نیــز چــون گذشــتگان بیندیشــیم و در پــی آن باشــیم تــا میــراث گرانبهایــی را بــرای آنهــا بــه یــادگار بگذاریــم، تاســیس مــوزه علــم  صنعــت تاسیســات ایــران بــرای آینــدگان اهمیــت زیــادی خواهــد داشــت. میــراث کهنــی نظیــر بادگیرهــا، خیش خوان هــا،  یخچالهــا و یخچاو هــا ، آب انبارهــای طبیعــی و تهویــه طبیعــی آنهــا، تنبوشــه های ســفالی آبرســانی و فاضــالب، گرمابه هــای ســنتی قدیمــی بــا طرحهــای ابتــکاری بــرای گرمایــش هــوا و آب، انــواع بخاریهــا، کانالهــای آبرســانی و کاریزهــا، ســاختمانهایی بــا طرحهــای گرمایــش، ســرمایش و تهویه خود بخودی و ... از مواردی هستند که جذابیت جهانی دارند.

پژوهش و نگارش تاریخچه تاسیسات در ایران

        یکــی از کارکردهــای موزه هــا بــه یــاری متخصصانــی کــه گــرد خــود مــی آورد ، انجــام پژوهش هــای علمــی و فنــی درباره تاریخچه مربوط به موضوع موزه است.

        تاریخ نــگاری و بویــژه تاریخچه نــگاری در ایران ضعیــف بــوده و لازم اســت دربــاره صنعــت نوپــای تأسیســات، تاریخچــه نــگاری را هــر چــه زودترآغــاز کــرد. مــواردی از قبیــل: "نخســتین و مهم تریــن شــرکت های مهندســان مشــاور تأسیســاتی کــدام هــا بودنــد و چــه کارهایــی انجــام دادنــد"، " نخســتین و مهمتریــن تولیــد کننــدگان تأسیســاتی" ، " نخســتین ســاختمان های دارای تأسیســات" ،" نخســتین پیمانــکاران تأسیســاتی"، "نخســتین  تجهیــزات تأسیســاتی نصــب شــده "، نخســتین بکارگیــری واژه هایــی چــون :" تهویــه مطبــوع" ، "شــوفاژ" ، " حــرارت مرکــزی"  ،"تأسیســات" و" قدیمی تریــن هنرســتان های تاسیســات" ، " قدیمی تریــن کتاب هــای تأسیســاتی فارســی" و  غیــره در ایــران بــرای اهــل فــن و به ویژه جوانان گیرایی بسیار خواهد داشت.

پیشــینه در دیگــر کشــور ها

نگارنــده و ارائــه کننــده ایــن طــرح از آنجــا کــه به عنــوان تنهــا شــخص غیــر دولتــی بــرای تشــکیل و راه انــدازی" مــوزه ملــی علــوم و فنــاوری ج.ا. ایــران" در ســال 1387  دعــوت شــده بــود و بــا ایــن تشــکیلات همــکاری داشــت، ایــده تشــکیل مــوزه یــا گالــری تخصصــی صنعــت تأسیســات را هــم بــرای ایــن مــوزه در ســر مــی پرورانــد، جســتجوی بســیار بــرای پیــدا کــردن پیشــینه ایــن نــوع مــوزه در آن ســال ها بــه مــوارد زیــر رســید: 

• 1. موزه ملی ساختمان در ایالت متحده آمریکا موزه ای است که تاریخ معماری، مهندسی و ســاخت و ســاز را نمایــش مــی دهــد در ســال 1999  بــا یــک گالــری موقــت بــا مــدت کمتــر از یــک ســال Stay Cool America, Air conditioning " : نــامAmerica “  را ترتیــب داد.
  •  ایــن گالــری دو مســیر را دنبــال مــی کرد:
  • "تهویــه مطبــوع فراینــدی" مــورد اســتفاده در ســاخت و تولیــد و" تهویــه مطبــوع آسایشــی" مــورد اســتفاده مــردم عــادی.
• 2. در شــهر انتاریو کانادا  از ســوی انجمن پیمانکاران تأسیســات کانادا و با حمایت موسســات :
  •  Refrigeration, Air Conditioning Institute ,of Canada(HRAI) The Heating   The Ontario Refrigeration and Air Conditioning  //Contractors Accociation(ORAC

انجمنی به نام میراث صنعت تاسیسات کانادا اHVACR Heritage Centre Canada تاســیس کرده اند کــه بــه کار پژوهــش، گــردآوری، نــگارش و نمایــش تاریخچــه علــم وصنعــت تأسیســات کانــادا می پــردازد. ایــن مرکــز تاکنــون اقــدام بــه راه انــدازی مــوزه ای مجــازی کــرده کــه بخشــی از اشــیای گــرداوری شــده را بصــورت مجــازی(در وبــگاه خــود) بــه نمایــش گذاشته است.

1.یک موسسه خصوصی به نام Refrigeration Research inc  مــوزه کوچکــی  تشــکیل داده کــه بیشــتر جنبــه تبلیغاتــی بــرای خــودش دارد.

2- زمانــی کــه در یــک تاالرمجــازی اینترنتــی گفتگــوی تخصصــی تهویــه مطبــوع بــه زبــان انگلیســی ســراغی از چنیــن مــوزه ای از دســت انــدرکاران متخصــص بویــژه غربــی گرفتــم ،بیشــتر گفتگــو کننــدگان آن را ایــده ای جالــب دانســته و اظهــار تمایل برای مشارکت در ایجاد چنین موزه ای داشتند.

        شــاید همــان طــور کــه در تولیــد صنعتــی محصــولات تأسیســاتی در خاورمیانــه از لحــاظ کمــی وکیفــی پیشــگام  هســتیم اگــر در ایــن کار پیشــقدم شــده و کار را ســرعت بخشــیم بتوانیــم در ایــن راه نیــز آغازگــر بــوده و کمک هــای بیــن المللــی را نیــز جــذب کنیــم. بنابــر ایــن جــذب توریســت های ملــی و بیــن المللــی بــه شــکل راه انــدازی تــور بــه هنــگام تشــکیل نمایشکاه های بین المللی تخصی تاسیسات در شهر های ایران نیز می تواند از اهداف دیگر این کار باشد.

پیشینه مشابه در ایران

        طبــق پژوهشــهای مفصــل انجــام شــده در کتــاب " نمایــه مــوزه هــای ایــران " از انتشــارات مــوزه علــوم و فنــاوری ج.ا.ایــران شــماری مــوزه تخصصــی در ایــران وجــود دارنــد کــه غالــب آنهــا بــه دلیــل تملــک دولتــی تجهیــزات و وســایل در گذشــته به ناچــار متولــی تاســیس وراهبــری دولتــی داشــته اند کــه مهمتریــن آنهــا عبارتنــد از: مــوزه پســت و مخابــرات تهــران، مــوزه بــرق تهــران ، مــوزه آب (یــزد و تهــران)، مــوزه ماشــینهای اداری تهــران کــه مــوزه تخصصــی کوچــک خصوصی است.

چــرا بســیاری از مــوزه هــا در نمایــش و راهبــری موفــق نیســتند؟  

        بررسی های نگارنده و همکارانش در موزه علوم و فناوری نشان داده که دلایل متنوع اما مشترکی بــرای ایــن امــر وجــود دارد کــه مهم تریــن آنهــا دولتــی بودنشــان اســت. عوامــل پر شــمار دیگــری نیــز در نبــود موفقیــت و اســتقبال از موزه هــا در ایــران وارد هســتند امــا از مهم تریــن آنهــا مــی تــوان بــه این هــا اشــاره کــرد:

• نحــوه تاســیس و راهبــری

• مســائل مالی

• نبــود مدیــران و کارمنــدان متخصــص

• تخصصــی کار نکــردن و فقــر نمایشــی مــوزه

• تعاملــی و پویــا نبــودن مــوزه

        موزه هــا در همــه جــای دنیــا بلیــت ورودی گرانــی دارنــد و موزه هــای تخصصــی بلیــت گرانتــر. بلیــت مــوزه علــوم و فنــاوری شــانگهای معــادل  20دلار و بلیــت مــوزه علوم و فناوری ایران در تهران 10 هزار تومان و برای خارجیان 1 دلار است. بلیت بازدید از کاخ توپقاپی اســتانبول  بــرای بومیــان 600 هــزار تومــان و بــرای خارجیــان 2.700.000 تومــان یــا معــادل 17 دلار اســت. مقایســه شــود بــا بلیــت  مــوزه بــرق ایــران بــا قدمــت 30 ســاله در مرکــز تهــران کــه ممکــن اســت حتــی روزانــه یــک نفــر هــم بازدیــد کننــده نداشــته باشــد ونفــرات بازدید کننده را با روی باز و رایگان نیز می پذیرند. یا گران ترین موزه ایران که هزینه بلیت ورودی کاخ مــوزه گلســتان بــرای ایرانیــان 30 هــزار تومــان و بــرای خارجیــان معــادل 1.5دلار هســت و و بازدیــد از تمــام مجموعــه 225000 تومــان و بــرای خارجیــان معــادل 10 دلار اســت کــه از اتفــاق پربازدیدتریــن مــوزه ایــران است.

        روشن است که چنین بهای بلیتی نمی تواند حتی هزینه حقوق کارکنان را تایمن کند. بنابر این طراحی برنامــه راهبــردی ، نقشــه تجــاری، مدیریتــی ، مالــی و غیــره از همــان ابتــدای راه ، موفقیــت کار را تضمیــن خواهــد کــرد.  و همچنیــن بایــد بررســی کــرد کــه آیــا قوانیــنمحدودیت هایــی بــرای بهــای بلیــت در ایــن زمینــه وجــود دارد یا خیر؟

حامیــان مــوزه علــم وصنعــت تأسیســات چــه کســانی مــی تواننــد باشــند

        وظیفــه اصلــی حمایــت از چنیــن مــوزه ای در درجه نخســت طبــق قانــون بعهــده مــوزه علــوم و فنــاوری جمهــوری اســالمی اســت کــه بایــد طبــق وظیفــه قانونــی و اساســنامه خود به تشکلی و راه اندازی موزه های تخصصی همت بگمارد و به کسانی که علاقمند به این کار هستند کمک کند. اما نگارنده که در راه اندازی موزه علوم و فنــاوری شــرکت داشــته بــا توجــه بــه تجربــه و پیشــینه ای کــه در مــورد موسســات دولتــی وجــود دارد  چشــم انــدازی را بــرای کمــک از ایــن ناحیــه متصــور نمی بینــد گرچــه بایــد آن را آزمــود. بنابرایــن همــه اشــخاص حقیقــی یــا حقوقــی دولتــی و غیردولتــی، موسســات و انجمن هــای علمــی، پژوهشــی و صنفــی، شــرکت ها و موسســات تولیــدی، مهندســان مشــاور و مجــری، دانشــگاه ها، صاحبــان کارخانجــات وســاختمان های قدیمــی ایرانــی و خارجــی بایــد بــه ایــن امــر توجــه ویــژه ای داشــته و در ایــن راه هم قــدم شــوند. روشــن اســت کــه نــام ایــن اشــخاص و در مــوزه در معــرض دیــد عمــوم قــرار گرفتــه و شــرایط ایــن نــوع کمک هــا بــرای ابــد محفــوظ خواهــد بــود.

        همچنیــن می تــوان از ظرفیــت وقــف و اوقــاف نیــز بــرای مــکان، بودجــه تشــکیل و جــاری، تجهیــزات نمایشــی و ... نیــز بهــره بــرد.

محــل تشــکیل موزه

        محل هــای زیــادی را می تــوان بــرای تشــکیل مــوزه علــم وصنعــت تأسیســات مناســب ارزیابــی کــرد ولــی بــه نظــر نگارنــده اکنــون مناســب ترین محــل بــرای تشــکیل چنیــن مــوزه ای بــا توجــه بــه پیشــینه برخــی شــرکتهای تاسیســاتی قدیمــی محــل کارخانجــات آنهــا باشــد. همچنیــن دانشــگاه های دارای رشــته تاسیســات کــه دارای مــکان و بودجــه مناســب هســتند نیــز از موسســات بالاقوه برای این کار می توانند باشند. نگارنده امیدوار است که شرکت ها یا دانشگاه هایی در راه انــدازی مــوزه علــم وصنعــت تأسیســات نیــز پیشــقدم و پیشــرو باشــد.

البتــه همــه شــرکتهای بــزرگ و پیشکســوت نظیــر شــرکت ســاراول، ســاران،  پارس مشــعل ، تهویه ، هواســاز، ســرما آفریــن (کریرترموفریــگ ســابق ) ، ســانتیگراد و ... نیــز کمکهــای شــایانی بــه ایــن کار می تواننــد بکننــد، درمــورد شــرکت صافیــاد بایــد گفــت کــه تغییــر ترکیــب ســهامداران وخــروج ســهامداران قدیمــی رخ داده امــا  بنیــاد بــازرگان تــا حــدی اقــدام بــه جمــع آوری میــراث مکتــوب مرحــوم مهنــدس بــازرگان ( از مدیــران و ســهامداران شــرکت صافیــاد) کــرده اســت.

        می تــوان نخســت بــه لحــاظ هزینه هــای کمتــر و اجــرای آسانتر و جذب حامیان و مخاطبان اقدام به راه انــدازی مــوزه مجــازی نمــود. امــا بــرای همــان کار نیــز نیــاز بــه آماده ســازی، انبــار و چنــد نفــر مســئول و کارشــناس هســت.

مراحل تشــکیل

        تجربــه تشــکیل چنیــن ســازمان هایی به ویــژه در خــارج از کشــور ثابــت کــرده کــه بــرای تولــد یــک ســازمان بایــد از مراحلــی اســتفاده کــرد کــه علمــی و قانونــی بــوده و از روش و رویه هــای تاییــد شــده بــه ایــن کار دســت یابیــد. همچنیــن بایــد حتمــا از متخصصــان در ایــن زمینــه اســتفاده شــود تــا بعدهــا بــه مشــکل یــا بــن بســتی بــرای ادامــه کار یــا توســعه و گســترش خــود برخــورد نکنــد و تالش هــای افــراد بــه هــدر نــرود. تنهــا بــا داشــتن اســکلت بندی قوی و قانونی، همه افراد خود را در این کار ذینفــع و شــریک خواهنــد دیــد و ســازمان مــوزه بالنــده و رو بــه رشــد خواهــد بــود.تشــکیل و راه انــدازی یــک موسســه علمی-پژوهشــی خصوصــی (یــا عــام) یــا موسســه غیــر تجــاری (خــاص یــا عــام) می توانــد زیربنــای ایــن کار باشــد. پــس از آن مــی تــوان بــا تشــکیل هیئــت امنایــی متشــکل از افــراد بــا نفــوذ ، کارامــد و آگاه کــه بصــورت افتخــاری بتواننــد در ایــن راه کمک هــای شــایان مــادی ، معنــوی و حمایتهــای گوناگون کاری داشته یا قابلیت جذب آنها را داشته باشند و برای مدتی که در اساس نامه پیش بینی شــده اســت بصــورت افتخــاری و بــه راه انــدازی و راهبــری چنیــن مــوزه کمــک کننــد.می تــوان دامنــه رشــته ها را اندکــی گســترش هــم داد و تاسیســات و تجهیــزات برقــی را نیــز بــه آن افــزود و بدیــن ترتیــب دامنــه و شــمار بازدیــد کننــدگان را نیــز افزایــش داد.

نگارنده طرح موزه علم و صنعت تاسیسات ارایه شده در این نوشتار را جزو مالکیت فکری خود و به سببب انتشار در اینجا مورد حمایت مالکیت فکری و معنوی برای خود می داند. 

امید است به زودی موزه علم و صنعت تاسیسات ایران به همت و با کمک دانشمندان و فناوران ایرانی موزه ای گیرا، پر بازدید و بالنده گردد.

این نوشته به نقل از ماهنامه مهندسی تاسیسات شماره 52 با اجازه از نگارنده محترم در مجله ایران فریون قرار گرفته است است.